Küçük hacimli turbo motorlar ile 48V hafif hibrit sistemler aynı araçta birleşebiliyor. Turbo, motorun hava beslemesini güçlendirirken elektrik sistemi belirli koşullarda içten yanmalı motora destek veriyor. Ancak bu birliktelik, yağ ve mekanik bakım ihtiyacını ortadan kaldırmıyor. Sürücü açısından önemli olan, aracın yalnızca motor hacmini veya hibrit etiketini bilmek değil; kullanılan motorun bakım planını, yağ gereksinimini ve elektrik sisteminin özelliklerini doğru öğrenmek.
Downsizing neyi değiştiriyor?
Downsizing, motor hacmini küçültürken turbo gibi teknolojilerle yeterli güç ve tork elde etme yaklaşımıdır. Turbo, egzoz gazlarının enerjisinden yararlanarak emilen havayı sıkıştırır. Böylece küçük hacimli bir motor daha yüksek performans üretebilir. Bunun bakım tarafındaki karşılığı, yağlama sisteminin önemidir: turbo yüksek sıcaklık ve devir altında çalışır; yetersiz yağlama hem turboya hem de motorun diğer parçalarına zarar verebilir.
Bu nedenle yağ seviyesini kullanım kılavuzundaki yöntemle kontrol etmek, yağ ve filtre değişimini geciktirmemek gerekir. Motor ısınmadan yüksek yük istememek de üreticilerin önerdiği kullanım alışkanlıkları arasındadır. Bütün küçük turbo motorlar için tek bir bakım kilometresi belirlemek doğru olmaz; aracın kendi bakım takvimi esas alınmalıdır.
Yağ seçimi ile yağlı triger kayışı arasındaki ilişki
Bazı motorlarda triger kayışı motor yağıyla temas ederek çalışır. Bu tasarımda yağ seçimi, kayışın çalışma güvenilirliği açısından da önem taşır. Schaeffler’in belirli 1,2 litre PSA/EB benzinli motorlara ilişkin teknik bülteni, üreticinin bütün onaylarını karşılayan motor yağı kullanılmasını özellikle vurgular. Dolayısıyla yağ alırken yalnızca ambalajdaki viskozite değerine bakmakla yetinmeyin; araç için gereken üretici onayını da doğrulatın.
Aynı bültene göre olağandışı aşınan kayıştan ayrılan parçalar, yağ pompası girişini ve yağ kanallarını tıkayabilir. İlgili motorlarda bakım sırasında kayışın belirtilen kontrol açıklığından incelenmesi önerilir. Aşınma nedeniyle değişim gerektiğinde, yağ devresindeki kirlenmenin de değerlendirilmesi gerekir. Bu uyarı bütün turbo veya hafif hibrit motorların aynı kayışı kullandığı anlamına gelmez; kapsam motor koduyla doğrulanmalıdır.
48V sistemde bakım gerektirmeyen akü ne anlama gelir?
Hafif hibrit sistem, yavaşlama sırasında geri kazanılan enerjiyi bataryada depolayarak motora destek sağlayabilir. Örneğin Dacia Duster kullanım kılavuzu, ikincil 48V akünün bu enerjiyi ek tork için kullandığını açıklar. Elektrik desteği bulunması, içten yanmalı motorun yağ ve kayış kontrollerini gereksiz hâle getirmez.
Dacia’nın aynı kılavuzunda ikincil akünün bakım gerektirmediği, açılmaması ve sıvıyla temas ettirilmemesi gerektiği belirtilir. Buradaki ifade, sürücünün aküyü açarak bakım yapmaması gerektiğini anlatır. Akünün havalandırma açıklıkları da önemlidir: ilgili Duster sürümünde koltuk altındaki açıklıkların eşya ile kapatılması aşırı ısınmaya ve elektrik desteğinin azalmasına yol açabilir. Kendi aracınızdaki konum ve kullanım talimatını kılavuzdan kontrol edin.
Bakım randevusunda hangi bilgileri netleştirmelisiniz?
Kayış tahrikli marş jeneratörü bulunan hafif hibritlerde, jeneratörü döndüren kayış ile motorun zamanlamasını sağlayan triger kayışı farklı görevler üstlenir. Bakım kaydında yalnızca “kayış kontrol edildi” yazması yerine hangi parçanın değerlendirildiğini öğrenmek faydalıdır. Volkswagen de eTSI sistemlerinde marş alternatörü ve 48V devresinin kontrolünün özel teşhis ekipmanı gerektirdiğini belirtir.
- Motor koduna uygun yağ onayını ve kullanılan ürünün bilgisini bakım kaydına ekletin.
- Triger ve varsa marş jeneratörü kayışının kontrolünü ayrı ayrı sorun.
- 48V uyarısı veya yeniden çalıştırma sorunu varsa parça değişiminden önce elektronik teşhis yaptırın.
Kaynaklar
- Dacia Duster Kullanıcı Kılavuzu: Mild Hybrid — https://www.user-manual.dacia.com/tr/content/duster/getting-know-your-vehicle/mild-hybrid
- Schaeffler INA 0199 Servis Bülteni: Yağlı Triger Kayışı — https://vehiclelifetimesolutions.schaeffler.com.tr/medias/INA-0199-tr.PDF?context=bWFzdGVyfGRvY3VtZW50c3w0NDg1MzN8YXBwbGljYXRpb24vcGRmfGRvY3VtZW50cy9oZWQvaDE1LzkzMDY2NDgxNTAwNDYucGRmfGI4ZTk4NWZhY2ExNTQzZDkyNDMxZTlkNTI3YjhmMjI5MGY4NzY2ZWQ3ZWQzZjljNzk1Mzc1ZmJjNzkyNDVkMzI
- Volkswagen: Alternatör Nedir? Ne İşe Yarar? — https://binekarac.vw.com.tr/tr/volkswagen-dunyasi-teknolojisi/volkswagen-surus-rehberi/teknik/alternator.html
Kapak görseli: astesmedia, Pexels